Basilicum

Naam
jan
Feb
Mrt
Apr
Mei
Juni
Juli
Aug
Sep
Okt
Nov
Dec
 
Zaaien binnen / glas
 
Zaaien buiten / verplanten
 
Oogsttijd

Toepassingen

In sommige farmacopeeën en in sommige traditionele geneeswijzen wordt basilicum beschreven als behandelmethode van artritis, bronchitis, verkoudheid, koorts, influenza, maagzweren, reuma, oorpijn, epilepsie, hartziekten, malaria (muggeninfectie), sinusitis, slangenbeten, buikpijn en overgeven. Verder wordt het ingezet als anthelminthicum, ter preventie van haarverlies en als tonicum.

Recent is er veel onderzoek gedaan naar de etherische oliën die in basilicum voorkomen. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat basilicum potente antioxidante, antivirale en antimicrobiële eigenschappen heeft, en ook potentiële toepassingen heeft voor het behandelen van kanker.

Van basilicum is aangetoond dat het bloedstolling en verwante trombose in muizen tegengaat. In India wordt basilicum traditioneel gebruikt als supplement tegen stress, astma en diabetes mellitus.

Basilicum bevat de stoffen estragol, methyleugenol en safrol. Uit dierproeven en ander onderzoek blijkt dat deze stoffen gentoxisch en daarmee mogelijk kankerverwekkend zijn na inname van zeer grote hoeveelheden (100 tot 1000 keer de te verwachten inname). Bij normaal gebruik van basilicum is er echter geen enkel verhoogd risico op kanker.

Kenmerken

Basilicum is een vaste plant, maar in ons land niet winterhard. In de huiskamer of kas kan de plant wel overwinteren. In de praktijk wordt echter telkens opnieuw gezaaid.
Door stekken is de plant ook vegetatief te vermeerderen. De plant wordt ongeveer 45 cm hoog en 30 cm breed.
De stengels zijn harig, fijn geribbeld, vierkantig, vertakt en lichtgroen tot rood aan de basis.
De bladeren zijn groot, gekarteld, ovaal, puntig en heldergroen, met een warme en toch frisse, sterke geur. Basilicum is een belangrijk keukenkruid.
De plant bloeit in de nazomer met kleine, geurige, witachtige bloesems, in rondlopende schijnkransen van zes stuks.

In de keuken

De smaak van basilicum lijkt enigszins op peper, is sterk en overheersend. Basilicum past goed bij knoflook, tomaten- en groentegerechten (zoals aubergines) en Italiaanse gerechten. Het kruid geeft smaak aan pesto, olie en azijn. Verder is basilicum onderdeel van het kruidenmengsel Provençaalse kruiden.

De bladeren van citroenbasilicum passen goed in sauzen en bij kip. De variëteit Ocimim basilicum var. Crispum heeft erg grote bladeren, die een zeer sterke geur hebben en daarbij goed passen bij knoflook, tomaten, pepers, vis, eieren en kip.
De etherische olie en andere toepassingen van basilicum

De etherische olie van basilicum wordt op vele manieren gebruikt. Basilicumolie geeft smaak aan likeuren. Het schijnt de geest te verfrissen wanneer men de olie inhaleert. De olie wordt ook gebruikt in zeep en parfums. Van de bladeren maakt men wijn, die als een tonicum en afrodisiacum gezien wordt, aangezien het de bijnierschors stimuleert. De bladeren verdrijven muggen en vliegen. Bovendien is een aftreksel bacteriedodend en bevordert het de spijsvertering.

Basilicum zelf kweken